Reactie bezuinigingen op programmalijn sport in Berkelland

43 sportverenigingen hebben onderstaande bezuinigingsbrief ondertekend die als reactie naar college en raad is gestuurd. Helaas heeft de brief niet het gewenste effect gehad. Woensdag 8 juli zijn de bezuinigingsvoorstellen en daarmee de Perspectiefnota aangenomen.

Ingezonden brief namens 43 sportverenigingen en ruim 10.000 leden
29 juni 2020

Geacht college van B&W en geachte leden van de gemeenteraad,

Hierbij ontvangt u een reactie op de voorgenomen bezuinigingen van € 327.000 op de programmalijn sport. Wij betreuren het zeer dat de sport ook nu weer fors geraakt wordt. Hieronder eerst een uiteenzetting van onze argumenten. Vervolgens enkele vragen over de cijfers. In de bijlage geven we puntsgewijs een reactie op de voorgestelde ombuigingen.

Waarom zagen we de bezuiniging niet aankomen?

  1. Sport heeft eerder al fors ingeleverd
    Ten eerste omdat de sport de vorige bezuinigingsronden net te boven is en we in de afgelopen jaren fors en meer dan gemiddeld ingeleverd hebben. Door diverse politieke partijen is destijds uitgesproken dat in een mogelijke volgende bezuinigingsronde sport en andere sectoren die toen bovengemiddeld gekort zijn, niet nog een keer met bezuinigingen worden geconfronteerd.
  1. Sport heeft effect op gezondheid en virusbestrijding
    Ten tweede omdat juist nu in sport en beweging geïnvesteerd moet worden. We bevinden ons aan het einde van de eerste coronagolf. De piek aan besmettingen is voorbij, het virus hebben we in Nederland onder controle gekregen. Recente wetenschappelijke inzichten bevestigen dat een actieve leefstijl van cruciaal belang is voor een gezonde samenleving, juist nu. Naast lichamelijke voordelen is bekend dat de mentale gesteldheid ook baat heeft bij bewegen. Uit onderzoek blijkt nu ook dat bewegen belangrijk is voor het bestrijden van virussen. Sport/bewegen maken het afweersysteem sterker. Investeren ipv bezuinigen dus. Tegelijkertijd is de sport hard geraakt door de gevolgen van het coronavirus. Competities zijn vroegtijdig beëindigd, clubhuizen en kantines zijn gesloten en de sport heeft lang stilgelegen. Dit heeft een ook nog eens een grote sportieve, organisatorische en financiële impact op de sportsector.
  1. Van sport en vrijwilligers wordt meer gevraagd
    Ten derde wordt van de sport veel en meer gevraagd. Iedereen in Berkelland moet kunnen sporten/bewegen ongeacht leeftijd, validiteit, afkomst of inkomen. Sport is een oplossing voor een gezonde leefstijl en het positief beïnvloeden van allerlei ziektes en aandoeningen. Sport wordt gezien als een belangrijk onderdeel in de preventie. Met de gemeente, het onderwijs, de zorg en welzijn moet de sport er voor zorgen dat meer mensen met een grote afstand tot bewegen binnen de sport opgevangen worden. Vorig jaar juni zaten we met de sportsector voor een brainstorm op het gemeentehuis. Daar kwam sterk naar voren dat de lokale overheid vindt dat verenigingen meer zouden moeten doen om iedereen mee te laten doen. Maar men beseft niet wat dat betekent voor verenigingen en vrijwilligers. Van verenigingen worden steeds meer zaken gevraagd waar zelfs professionals soms moeite mee hebben. Bestuurders en vrijwilligers raken murw. In plaats van dat er geïnvesteerd wordt in deze mensen, wordt meer verantwoordelijkheid bij hen neergelegd. Meer vragen van vrijwilligers en meer bezuinigen gaat niet samen. Al met al wordt de taak van vrijwilliger steeds zwaarder. De gemeente laat verenigingen en vrijwilligers op deze manier serieus in de kou staan.
  1. De vitaliteit van clubs staat onder druk
    Ten vierde de aanleiding, de resultaten en het vervolg van het vitaliteitsonderzoek. Eind 2018 is een onderzoek uitgevoerd naar de vitaliteit van sportverenigingen in Berkelland. Een van de speerpunten van het sportbeleid van de gemeente is het realiseren en/of behouden van sterke vitale sportverenigingen. Dit rapport moest een basis vormen voor het bieden van maatwerk in ondersteuning van toekomstbestendige sportverenigingen. Het onderzoek stelde vast dat het verenigingen nu nog lukt om het hoofd boven water te houden maar dat de situatie zeer kwetsbaar is. Verenigingen hebben te maken met een afname van het aantal leden en vrijwilligers en in veel gevallen moeite met het up-to-date houden van de accommodatie. Vanuit de sport is de noodzaak aangegeven om structureel te (gaan) investeren in sport wil men clubs toekomstbestendiger maken. Clubs leveren zelf vrijwilligers en middelen maar structurele ondersteuning is nodig. Medio 2019 werd duidelijk dat dit politiek niet haalbaar was hoewel een deel van de gemeenteraad hier anders over dacht. Gemeente heeft een eenmalige handreiking gedaan waarmee de problemen op de lange termijn niet zijn opgelost. In 2020 was er (nog) een eenmalige bijdrage van € 400.000, nù een structurele bezuiniging van € 327.000 jaarlijks. Een schril contrast.

Tot slot nog enkele vragen

Tijdens het vitaliteitstraject in 2019 hebben we geconstateerd dat sommige voor sport opgenomen bedragen in de begroting van de gemeente Berkelland niet juist waren.
Ook nu stellen we vragen bij enkele bedragen in de Perspectiefnota:

  • de loonkosten voor het programma sport: totaal € 223.000. Voor zover ons bekend is er een parttime opdrachtgever sport die naast sport ook cultuur in zijn takenpakket heeft?
  • een last voor rente en afschrijving van het programma sport van € 146.000. Wat is dit en kan ook kritisch naar deze kosten worden gekeken?
  • het bedrag combinatiefuncties: voor slechts een vierde deel van € 122.000 komen de middelen via SFB naar de sport (zie verder onze toelichting in de bijlage)
  • de subsidie sportverenigingen: € 92.000 of € 80.000, is deze geïndexeerd naar 92.000?
  • een bedrag voor zwembaden: €1,05 of €1,01 mln?

De gemeente Berkelland is met een eigen vermogen van € 95 mln een financieel stabiele gemeente met een weerstandsvermogen en solvabiliteit die ver boven de norm liggen. Dat is mooi en fijn om te ervaren. De algemene reserves zijn in 2019 met € 25 mln verminderd door overboeking naar bestuurlijke claims (projecten?). Wat is hiervan de reden?

Na de bezuinigingsronde 2010–2014 is het goed gegaan met de financiën in Berkelland. In 2014 was er weer een positief resultaat van € 4,1 mln. In de afgelopen 5 jaren is dit opgelopen tot totaal € 17,0 mln. Nu zien wij de komende 5 jaren een verwacht tekort van totaal € 36,7 mln. Een bijzondere ontwikkeling en volgens ons onvoorstelbaar. Wat is hier aan de hand?

Dringend verzoek aan volksvertegenwoordigers en gemeente

Vanuit onze rol als belangenbehartiger voor de sportverenigingen in Berkelland verzoeken we u alvorens de bedragen van de bezuinigingen op sport te accorderen eerst goed de gevolgen voor clubs, leden en vrijwilligers te toetsen op redelijkheid en voorspelbaarheid. Wij willen graag met u in gesprek hierover.

We rekenen op uw aandacht voor de inhoud van onze brief en wensen u veel wijsheid toe bij het nemen van verantwoorde besluiten.

Met vriendelijke groeten

Bestuur en team Sport Federatie Berkelland